Nakasinati ang nasod og labing taas nga mga kaso sa obesity ug overweight sa mga bata, usa ka trend nga giingon sa mga propesyunal sa panglawas ug sports nga nalambigit sa hait nga pagkunhod sa physical play ug basic movement skills.
Si Pio Solon, miyembro sa technical panel alang sa sports and exercise science sa University of the Philippines ug Commission on Higher Education (CHED), niingon nga ang mga bata nigahin og mas daghang oras sa digital play ug gamay nga oras sa gawas, nga niresulta sa gitawag sa mga eksperto nga makapaalarma nga haw-ang sa pisikal nga kalamboan.
Si Solon, sa usa ka interbyu sa SunStar Cebu’s Beyond the Headlines, niingon nga daghan ang mosulod sa pagka-teenager nga wala makahibalo unsaon pagdagan o paglukso, nga kaniadto natural nga nakat-unan sa mga bata.
“We’ve lost the ability of children to play physically. They now play digitally,” pasabot ni Solon.
“Children don’t know how to run, they don’t know how to skip, they don’t know how to jump. They get to high school without knowing these physical skills.”
Ang World Health Organization (WHO), sa usa ka artikulo nga gipatik niadtong Marso 2025, niingon nga usa sa matag 10 ka Pilipinong bata gi-classify karon nga overweight ug obese, usa ka level nga giisip nga taas sa global standards.
Matod sa WHO, ang mga bata “nagdako sa mga palibot diin ang dili maayo nga pagkaon mas daling makuha kay sa masustansya nga mga opsyon.”
“Ultra-processed food products like sweetened cereals, packaged snacks, and flavored drinks flood the market while misleading marketing and the lack of better food choices shape eating habits early,” pamahayag sa WHO.
Matod ni Solon nga ang mga sangputanan niini molabaw pa sa public health.
Siya niingon nga ang usa ka populasyon nga nagdako nga walay foundational motor skills mahimong mag-atubang og hagit sa mga sitwasyon sa krisis nga nagkinahanglan og pisikal nga kaandam.
“People ask why physical education and sports are important. It’s a matter of national defense,” asoy ni Solon.
“If citizens below 18 don’t know how to run, jump, or carry, and at some point there’s a disaster or an effort to defend our territory, how do we manage?”
Giawhag niya ang mga ginikanan, eskuwelahan, ug komunidad nga unahon ang outdoor play ug pag-apil sa sports.
“Children need to play as much as possible, get into sports, do something fun. Let them be children, let them play,” dugang ni Solon.
Gihisgutan usab ni Solon ang nagpadayon nga sayop nga pagsabot bahin sa pisikal nga kalihukan taliwala sa mga hamtong.
Daghan ang nagtuo nga ang mga tigulang dili makahimo sa regular nga ehersisyo, bisan pa sa mga giya sa WHO nga nagrekomenda og labing menos 300 ka minuto sa pisikal nga kalihukan matag semana alang sa mga tawo nga kapin sa 60.
Bisan kon limitado pa ang long-term data bahin sa ehersisyo ug pagkatigulang, giingon ni Solon nga ang anecdotal cases nagpakita kon nganong posible ang paglambo sa pisikal nga kalikukan alang sa mga tigulang.
Iyang gikutlo isip ehemplo ang usa ka Italyano nga lalaki, kinsa nagsugod sa pagbisikleta sa edad nga 65 ug wala kini niundang hangtod sa edad nga 90.
“It’s never too late to start. You can reverse a lot of the aging that happens—whether in strength or cardiovascular fitness.” / JJL