Aron masalbar ang sektor sa turismo , ang mga opisyal sa isla sa Lungsod sa Santa Fe nangayo og tabang sa gobiyerno human mireklamo ang mga tawo sa mahal nga pamlite ug sa balik-balik nga pagkalangan sa biyahe sa barko.
Pinaagi sa duha ka resolusyon nga giduso ni Santa Fe Municipal Councilor James Philip Lao, giawhag ang Maritime Industry Authority (Marina 7) nga hatagan og pagtagad ang balik-balik nga kalangan sa schedule sa mga barko ug susihon ang legalidad sa gipatuman nga usbaw sa plitehan.
Sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Miyerkules, Abril 22, 2026, gibutyag ni Lao nga dugay na kining problema sa pagkalangan, samtang ang plitehan nagsugod og saka niadtong 2022.
Gikan sa P170 tulo ka tuig ang milabay, nisaka kini ngadto sa P300–P350, ug karon niabot na sa P400 ngadto sa P450 tungod sa pagsaka sa presyo sa lana.
“Ang mga delays permi naman ni,” matod ni Lao. “Three years ago P170 pa, nya gisaka nila to P300, naa uban shipping lines P350. Nya karon napud nga saka gasolina, nisaka na sila P400 to P450 na gyud,” dugang niya.
Usa ka tigom ang himuon sunod semana Martes, Abril 28, sa buhatan sa Marina 7 sa Lahug, Sugbo, uban sa mga tag-iya sa barko ug opisyal sa Santa Fe aron hisgotan kini nga isyo.
Bisan og giila sa resolusyon nga ang presyo sa lana makaapekto sa plitehan, gitataw sa Resolusyon 152 nga ang bisan unsang usbaw kinahanglan mosubay sa balaod ubos sa mando sa Marina.
Kinahanglan usab nga adunay saktong konsultasyon sa dili pa kini ipatuman.
Ang kalit nga pagsaka sa plitehan makapaalkansi sa mga turista ug residente, ug basin mopili na lang ang mga bisita og laing destinasyon nga mas barato ug sayon adtuan.
Gawas sa pasahero, ang plitehan sa sakyanan nisaka usab gikan sa P2,000 ngadto sa hapit P3,000.
Ang Resolusyon 153 naghisgot sa mga reklamo sa mga pasahero bahin sa mga kalangan nga moabot og usa ka oras o kapin pa.
Kini nakabalda sa trabaho sa mga trabahante, pagtungha sa mga estudyante, ug operasyon sa mga negusyo.
Kay usa ka isla nga lungsod, ang Santa Fe nag-agad lamang sa transportasyon sa dagat alang sa ilang panginabuhian ug serbisyo.
Kon dili masaligan ang schedule, mameligro ang ekonomiya sa lungsod nga nagsalig sa turismo.
Gihangyo sa konseho ang Marina nga sutaon kon aprobado ba sa balaod ang gipatuman nga usbaw sa plitehan, imbestigahon ang hinungdan sa mga delays ug sigurohon nga mosunod ang mga barko sa ilang schedule.
Giawhag usab ang Marina nga mopahamtang og silot sa mga operator nga mapakyas sa pagsunod sa mga lagda. / CDF