Mohatag na ang Cebu City Health Department (CCHD) og mas regulated, transparent, accessible ug government-run nga water testing services, kansang katuyoan mao ang pagpagaan sa pinansyal nga palas-anon sa gagmay nga mga negosyante.
Gisang-at na sa City Council niadtong Nobyembre 11, 2025, ang ikatulo ug katapusang pagbasa sa gisugyot nga ordinansa, nga magmugna og city-operated water testing laboratory, kansang resulta usa ka kinahanglanon alang sa mga negosyo aron makakuha og sanitary permit.
Si Konsehal Alvin Arcilla, kinsa maoy nagpaluyo sa giaprubahan nga ordinansa, nitumbok sa dugay na nga mga reklamo gikan sa micro, small, and medium enterprises (MSMEs) nga naggamit sa mahal nga bayranan sa water testing ug usahay unregulated nga third-party laboratories.
Hapit 90 porsiyento sa lokal nga mga negosyo nagsalig sa tubig sa Metro Cebu Water District (MCWD), apan daghan gihapon ang nagbayad og hangtod P7,000 alang sa mandatoryong water tests, taho ni Arcilla niadtong Agusto 7.
Ang laboratoryo nga dumalaon sa siyudad mo-test sa microbiology, physical, chemical, ug radiological quality sa tubig sa dili pa mahatagan og sanitary permits ang mga tag-iya sa negosyo.
Ang permit usa ka rekisito aron ma-renew o maka-apply alang sa business permit.
Ang gagmay nga mga negosyo, kansang tinubdan sa supply sa tubig gikan sa MCWD nga walay secondary o alternatibo nga tinubdan, dili na kinahanglang mokuha og Physical and Chemical Water Testing.
Apan kining maong mga establisemento kinahanglan gihapon nga motuman sa microbiological water testing.
Ang ordinansa hugot usab nga nagmando sa mga establisemento sama sa Drinking-water refilling station, Water vending machines, Mobile water tank suppliers, ug Bulk water suppliers ug service provider nga ipaubos sa initial ug periodic examination.
Ang CCHD modawat lang og mga resulta sa water test gikan sa mga third-party laboratories nga accredited sa Kagamhanan sa Siyudad.
Aron maka-aplpy alang sa sanitary permit, ang CCHD nagpahigayon og duha ka matang sa water testing, ang Biological ug Physicochemical testing; samtang ang ikatulo nga mandatoryong test gi-refer sa usa ka accredited third-party laboratory.
Ang CCHD nagkinahanglan sa lokal nga mga negosyo nga mogamit sa third-party water tester alang sa bayranan.
Ang bayranan gikataho nga nagbalor gikan sa P3,000 hangtod P7,000 matag testing matag establisemento.
Apan ang CCHD head nga si Dr. Daisy Villa, atol sa Executive Session niadtong Agusto 26, niingon nga wala sila mo-endorso o morekomendar og pribadong laboratoryo.
Gipasabot usab niya nga ang CCHD wala’y mga pasilidad aron mo-require sa lokal nga negosyo tungod kay ang mga ekipo ug materyales nga gamiton alang sa testing mahal.
Adunay labing menos 20 ka mga pasilidad sa water testing nga accredited sa Department of Health sa Cebu City, sumala ni Villa.
Kini nga mga water test makapugong sa mga sakit nga dala sa tubig sama sa Cholera, Tyhoid Fever, Amoebiasis, ug bisan sa pagkahilo. Kinahanglan nila ang testing matag unom ka mga bulan alang sa foo establishments ug matag tuig alang sa non-food establishments.
Ang refilling stations ug bulk sater suppliers gimanduan nga mosunod sa binulan nga bacteriological ug tinuig nga physicochemical testing. / EHP