Gimando ni Gobernador Pamela Baricuatro ang pagpananom og mga punoan sa kahoy matag metriko kubiko sa lugar nga gikubkoban og mineral resources lakip ang mga silingang komunidad.
Kini maoy gipatuman ni Baricuatro sa probinsiya tungod sa sunod-sunod nga insidente sa pag-irog ug pagdahili sa yuta mugna sa pag-uwan ug niresulta sab sa mga pagbaha.
Gidirekta ang maong mando sa mga quarry ug mining permittees aron matabangan ang kalikupan ubos sa Section 3 (c)(2) sa Provincial Ordinance 2016-21.
Lakip sa maong mando ang pag-donate og mga tanom nga mamunga ug seedlings ngadto sa nursery sa probinsiya ug ang pag-establisar ug drainage canals sa mga site nga nalakip sa permit.
Gawas sa mga permittees, gidasig sab ang tanang lokalidad sa probinsiya nga mananom.
“I-require ang mga LGU to really plant trees kay naa naman gyud na nga ordinance ba pero murag nalimtan lang unya part sad na nga ang mga quarry operators. Tanan nga developers part of their post environmental work is to plant trees so mao nana ang movement nga buhaton sa atong Penro [Provincial Environment and Natural Resources Office] in relation to this,” matod ni Aldwin Empaces, Cebu Provincial Assistant Administrator sa Nobiyembre 19, 2025.
Nagkanayon si Empaces nga kabahin sa dakong tampo sa pagbaha ang giingong “human induced” o impluwensya sa gihimo nga mga activities sa tawo nga nakapasamot og kadaot sa kalikupan.
“I think you all know man seguro nga Tino dili man to the strongest typhoon, daghan lang gyud kayo siya'g uwan but aftermath gyud ato is a human induced gyud to nga catastrophe,” dugang ni Empaces.
Giingong kabahin kini sa rebuilding ug recovery plans ni Baricuatro diin iyang gipasusi ang mga ordinansa ug ubang mga lagda nga daan nang napasar ug striktong ipatuman aron mapanalipdan ang kalikupan.
“So moving forward, let’s be together in making sure nga whatever plans in the future dili lang infra [infrastructure] but including environment as well. Mao na gyud to nga last department meeting [ingon siya] mananom ta kon unsay mga direction towards that, let’s focus on it kon naa na may ordinansa buhaton na nato,” pulong ni Empaces.
Ang pagpananom og kahoy ilabi na ang mga native trees dako og ikatabang nga maatiman ang kalikupan.
Kon adunay daghang dagkong kahoy, matabangan ang palibot nga malimpyo ang hangin, maghatag kini og kapasilungan sa nagkadaiyang species ilabi na sa mga langgam, ug makapalig-on sa kalidad sa yuta aron malikayan ang soil erosion ug landslide.
Subay sa pagtuon sa mga eksperto, ang tanom o kahoy makatabang usab nga mo-absorb o mohigop sa tubig hinungdan nga mas mubo ang tsansa sa mga pagbaha.
Gawas niini, makatabang usab ang mga tanom o ang kakahuyan sa panglawas sa tawo ilabi na sa pag-reduce og stress levels.
Sa niining paagi, mas balance ang kalibutan ug malikayan ang daghang katalagman nga mokalas sa kinabuhi sa katawhan. / ANV