Gimanduan ni Mayor Nestor Archival ang tanang barangay sa Dakbayan sa Sugbo sa pagsagop sa paggaling sa basura isip nag-unang stratehiya aron mominos ang gidaghanon sa basura, dungan sa pag-ingon nga ang matag barangay gahinan og pundo para makapalit og mga shredding machine.
Matod ni Archival, nagplano ang dakbayan nga mogahin og P8 milyunes matag barangay alang sa kahimanan sa paggaling, diin ang pundo kuhaon gikan sa wala magamit nga Local Disaster Fund (LDF) nga nahibilin sa miaging pamunoan.
Ubos niini nga plano, ang mga barangay, ilabi na ang 30 ka komunidad sa bukid, gikinahanglan nga moproseso sa ilang kaugalingong basura imbes nga ihatod kini diretso sa mga landfill.
Gipasiugdahan niya nga ang pagpakunhod sa basura diha sa lebel sa barangay mahinungdanon kaayo samtang ang dakbayan padayong nakigbisog sa kakuwang sa mga dapit nga mahimong kalabayan og basura.
Gipasabot sa mayor nga ang paggamit sa pundo sa LDF gitugot ubos sa kasamtangan’g mga lagda, tungod kay ang pagpanalipod sa palibot usa man sa mga giaprobahan nga katuyoan sa maong pundo.
Matod niya, ang kagamhanan sa dakbayan maoy direktang mohatag sa mga shredding machine ngadto sa mga barangay nga motudlo sab og mga focal person o komite aron modumala sa saktong pagpatuman niini.
Ang garbo o agi sa barangay, sumala ni Archival, sukdon pinaagi sa kon unsa kadako nga gidaghanon sa basura ang ilang mapugngan nga maabot sa mga landfill.
Gisaysay ni Archival nga daghang mga barangay ang duna nay mga shredding machine apan napakyas sa paggamit o pagmintinar niini, diin ubay-ubay na matod pa nga mga yunit ang guba o na lang.
Sa kasamtangan, ang dakbayan makamugna og dul-an 600 ka tonelada nga basura matag adlaw, ug matod ni Archival, ang
unang target mao ang pagpakunhodniini og 10 porsiyento, o mga 60 ka tonelada matag adlaw, pinaagi lang sa paggaling diha sa lebel sa barangay.
Sa tunga-tungang bahin sa plano, matod ni Archival nga tinguha sa dakbayan nga makunhoran ang gidaghanon sa basura hangtod sa 200 ka tonelada matag adlaw sulod sa unom ka bulan.
Kini mahimong moresulta sa madaginot nga pundo nga mokantidad og P600,000 matag adlaw, base sa kasarangang bayad sa paghakot ug tipping fees nga P3,000 matag tonelada.
Alang sa mga barangay nga walay igong lugar nga kabutangan og mga shredding facility, ang dakbayan nagtuon karon og cluster-based system, diin ang pipila ka barangay sa siyudad mahimong makig-partner sa silingang mga barangay
sa bukid nga adunay bakanteng yuta alang sa pag-abono ug pagproseso.
Matod ni Archival, ang mga kapitan sa barangay gilauman nga magtigom karong semanaha aron hisgotan ang mga kasabutan sa clustering ug ang mga paagi sa pagdumala aron maseguro ang tulubagon sa matag usa.
Ang mayor nagkanayon nga samtang ang dakbayan mohatag og suporta sa mga ekipo, ang mga barangay kinahanglan sab nga maoy moabaga sa gasto sa operasyon sama sa krudo ug pag-atiman sa makina. / CAV