Gisaway sa usa ka eksperto ang desisyon sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo paghimo sa South Road Properties (SRP) nga temporaryong pundohanan og basura diin gihulagway kini nga ‘ecologically unwise’ o delikado sa kalikupan tungod sa kaduol niini sa kadagatan ug sa mga bakhawan.
Gipadayag ni Dr. Ian Dominic Tabañag, usa ka chemical engineering specialist, ang iyang kabalaka sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Pebrero 27, 2026.
Matod niya, ang desisyon sa siyudad nga ilabay ang nagkadaiyang basura sa Pond A sa SRP makadaot sa sensitibong ecosystem sa palibot.
Bisan og usa ka reclaimed area ang SRP, gipasabot ni Tabañag nga duol gihapon kini sa mga bakhawan ug sa Tagunol Creek, hinungdan nga dako ang purohan nga makontaminar ang tubig.
Matod ni Tabañag, kon ang basura nga gidala sa SRP mga basura nga dili na mapuslan ug duna pay sagol nga malata, dako kini og risgo.
Gibanabana nga ang Sugbo makamugna og 600 hangtod 700 tonelada nga basura matag adlaw, ug katunga niini mga malata.
Kon pasagdan lang ang mga malata nga basura, kini mopagawas og methane gas ug duga sa basura.
Ang grabeng baho ug pagdagsang sa mga langaw makadugang sa risgo sa sakit.
“Not just the people will be affected, but the ecosystem as well,” matod ni Tabañag.
Dugang niya, ang paggamit og pangpawala sa baho usa lang ka temporaryong sulbad ug dili makapugong sa natural nga proseso sa pagkalata.
Nagsugod ang krisis sa basura human sa nahitabong trash slide sa Binaliw landfill niadtong Enero 8, 2026, diin 36 ka tawo ang namatay. Napugos ang siyudad sa pagpangita og dinalian nga kasulbaran.
Sa pagkakaron, gihangyo sa Konseho sa dakbayan ang pag-abli og balik sa tulo ka hektarya nga bahin sa Prime Integrated Waste Solutions (PWS) sa Binaliw nga kasamtangang sirado tungod sa kamanduan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) 7.
Giawhag ni Tabañag ang mga opisyal sa dakbayan nga timbang-timbangon pag-ayo ang epekto sa SRP dump site, kay kon kini molungtad og dugay, mahimong mag-atubang ang kagamhanan og mga legal nga kaso gikan sa mga apektadong komunidad. / CAV