Sa wala pa napulihan sa aso sa gubat ang kahumot sa kabukiran, malinawon pa ang kinabuhi sa lungsod nga gipuy-an nila ni Anna ug John. Ang ilang gugma namulak sama sa bulak nga gitubsan sa hamog sa kabuntagon. Si Anna usa ka nars nga nailhan tungod sa iyang malumo nga pag-atiman sa mga masakiton. Si John usa ka maisog nga sundawo nga nagdamgo sa usa ka kalinaw diin makapuyo sila isip magtiayon.
Apan ang kalinaw dili magpabilin hangtod sa kahangtoran. Sa pag-ulbo sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, napulihan ang mga pahiyom sa mga luha, ug ang mga damgo sa kasaba sa mga bomba. Napugos si Anna ug ang iyang mga ginikanan sa pagpamakwit ug pagtago sa Palawan. Didto, sa taliwala sa mabagang kakahoyan, ilang gipaningkamotan ang matag adlaw aron mabuhi. Ang kahadlok nahimong ilang kauban sa matag gabii, apan wala nila tugoti nga mapalong ang paglaom.
Sa wala pa sila nagbulag, gigunitan ni John ang mga kamot ni Anna ug miingon, “Paabota ko. Mobalik ko, bisan unsa pa kadugay.” Wala makatubag si Anna. Mitulo lamang ang iyang mga luha samtang mitangdo, kay nasayod siyang ang gugma usahay gipakita pinaagi sa paghulat.
Samtang nagpadayon ang pagbiyahe ni Anna ngadto sa dili pamilyar nga dapit, si John nagpabilin sa Luzon aron panalipdan ang nasod. Wala siya mosurender sa mga Hapon. Midangop siya sa kabukiran ug mitabang sa pagtukod sa usa ka grupo sa mga gerilya nga nakigbisog alang sa kagawasan. Ang matag adlaw alang kaniya usa ka pakig-atubang sa kamatayon. Ang kagutom, kakapoy, ug kakulang sa armas wala makapaluya sa iyang espirito.
Sa hilom nga kagabhion, sa dihang ang bulan lamang ang iyang kauban, iyang kuhaon ang gamayng litrato ni Anna nga iyang gitago sulod sa pitaka. Hanap na ang hulagway tungod sa ulan ug singot, apan ang pahiyom niini nagpabiling hayag sa iyang kasingkasing. Sa matag higayon nga iyang tan-awon ang litrato, mobalik ang iyang kusog. Ang paglaom nga buhi pa si Anna nahimong suga nga naggiya kaniya taliwala sa kangitngit sa gubat.
Sa Palawan, si Anna wala usab mihunong sa pag-alagad. Bisan kulang ang tambal ug pagkaon, iyang gitambalan ang mga bata, tigulang, ug mga samaran nga nanginahanglan sa iyang pag-atiman. Apan sa matag sundalo nga iyang maatiman, usa ra ang iyang pangutana: “Nakaila ba kamo kang John?” Kasagaran, ang tubag usa lamang ka hilom nga paglingo sa ulo. Sa matag higayon nga walay balita, mibug-at ang iyang dughan, apan wala niya tugoti nga ang kasubo mopuli sa pagtuo.
Sa dihang natapos ang gubat, ang kalinaw mibalik, apan ang mga samad nga gibiyaan niini nagpabiling lawom. Daghang pamilya ang wala na magkahiusa, ug daghang mga gugma ang wala na makapadayon. Bisan pa niana, wala mihunong si John sa pagpangita kang Anna. Gilibot niya ang mga lungsod ug ospital, naglaom nga usa ka adlaw magkita silang duha.
Milabay ang tulo ka tuig.
Usa ka hapon, misulod si John sa usa ka ospital aron patambalan ang daang samad. Samtang gihinloan sa nars ang iyang bukton, nakadungog siya sa usa ka tingog nga daw dugay na niyang gihandom. Sa dihang miisa siya sa iyang panan-aw, natagbo ang iyang mga mata ug ang mga mata sa babayeng wala gayod niya hingkalimti.
“Anna...” hinay niyang sangpit.
Mitulo ang mga luha sa dalaga. “John... ikaw gyud.”
Sa usa ka higayon, daw mihunong ang kalibotan. Ang mga tuig sa paghulat, ang mga gabii sa kahadlok, ug ang mga luha nga ilang gitago nahimong walay bili sa dihang nagkugosay silang duha. Wala na sila manginahanglan og daghang pulong, kay ang ilang mga kasingkasing maoy misaysay sa tanang kasakit ug paglaom nga ilang giagian.
Nasayran nila nga ang tinuod nga gugma dili masukod sa gidugayon sa panagbulag ni sa kabug-at sa mga pagsulay. Sama sa adlaw nga mosidlak human sa taas nga bagyo, ang ilang gugma mipadayon bisan gisulayan sa panahon ug gubat. Ug sa ilang panagkita pag-usab, nasaksihan nila nga ang gugma nga gipalig-on sa pagtuo ug paglahutay dili gayod mapilde, bisan pa sa labing mapintas nga unos sa kinabuhi.
