Ni Wilfredo G. Anoos, Dev.Ed.D., FRIEdr
Ang Renal Unit sa pribadong ospital sa Sugbo nahisama na sa ikaduhang panimalay ni Rene. Ingon nga usa ka working student, ang pagserbisyo isip caregiver ni Monsignor Ben, retiradong pari nga nag-antos sa kidney failure, mao ang iyang gisaligan aron makapadayon sa pagtungha. Matag semana, tulo ka higayon silang magsulod-gawas sa ospital alang sa dialysis.
Didto niya nailhan si Suzette. Siya ang nars nga kanunay nga ma-asayn sa pag-atiman sa makina nga naglimpyo sa dugo sa pari. “Rene, bantayi lang ang BP ni Monsignor, ha? Basin mokalit og taas,” hinay nga sulti ni Suzette samtang nag-adjust sa mga tubo. Sa matag hikap sa iyang kamot sa makina, dili malikayan ni Rene nga motan-aw sa kaanyag sa nars—limpyo, pino, ug propesyonal kaayo sa iyang puti nga uniporme.
Ang matag sesyon molungtad og upat ka oras. Kasagaran, tungod sa kakapoy ug epekto sa tambal, mahinanok si Monsignor Ben. Sa kahilom sa kuwarto, samtang madungog mao lamang ang tingog sa makina, ang kasingkasing nila ni Rene ug Suzette nagsugod sa pagdugtong.
“Duol na ka mo-graduate, Rene?” pangutana ni Suzette. “Layo pa gyud, Zet. Naningkamot pa tawn sa pag-iskwela. Usahay, makapangutana ko kon makaabot ba ko sa finish line,” tubag ni Rene samtang nagkuskos sa iyang mga kamot nga puno sa kalyo.
“Makaabot ka lagi. Salig lang,” dason ni Suzette. Gikuptan niya ang kamot ni Rene, nga wala damha sa ulitawo. “Kugi ug kasingkasing ra ang puhunan, ug nakita nako na nimo.”
Sa paglabay sa mga bulan, ang upat ka oras nga sesyon nahimong oras sa ilang panag-istoryahay, pagbinayloay og mga pangandoy, ug sa kataposan, ang pagpadayag sa gibati. Nahimong mabulokon ang puti ug bugnaw nga bongbong sa ospital. Sa tago, nagkahigugmaay silang duha.
Gibati nila ang katagbawan sa matag gutlo nga sila magkauban—bisan pa kon ang ilang “date” anaa lamang sa canteen sa ospital o sa pagpangaon og pungko-pungko.
Apan ang kamatuoran mapait. Sa matag higayon nga mogawas sila, si Suzette kanunay ang mobayad. “Zet, maikog na gyud ko nimo. Ako untay lalaki, ako untay mobangka,” matod ni Rene samtang nagtan-aw sa resibo sa ilang gikaon sa usa ka desenteng restaurant sa IT Park.
“Ayaw na huna-hunaa na, Rene. Propesyonal na ko, ikaw nag-eskwela pa. Ang importante, magkauban ta,” tubag ni Suzette nga mapahiyumon. Apan alang kang Rene, kadto usa ka tunok sa iyang garbo.
Usa ka adlaw, namatay si Monsignor Ben. Ang rason sa ilang kanunayng panagkita sa ospital nahanaw. Bisan pa niini, mipadayon ang ilang relasyon, hangtod nga giimbitar ni Suzette si Rene sa ilang panimalay alang sa usa ka panihapon.
Didto nahitabo ang dili niya malimtan. Samtang nagpaabot si Rene sa sala, nakadungog siya og hinay nga panag-istorya sa kusina tali ni Suzette ug sa iyang inahan.
“Zet, ayaw mi ingna nga seryoso ka anang laking walay klarong ugma? Working student? Caregiver? Unsa may ikabuhi ana nimo? Gusto ka mag-antos?” hait nga sulti sa inahan ni Suzette.
“Ma, boutan si Rene. Naningkamot siya,” depensa ni Suzette, apan ang iyang tingog morag naluya.
“Ang pagkaboutan dili makapalit og bugas, Zet. Tan-awa ra gud ang iyang hitsura, layo ra kaayo sa imong kahimtang.”
Niana nga gutlo, morag nabuak ang kalibutan ni Rene. Mibiya siya sa balay ni Suzette nga wala mananghid. Ang kauwaw ug kasakit nag-awas sa iyang dughan. Gibati niya ang dakong gintang tali sa usa ka nars ug sa pobreng estudyante nga nagsalig lamang sa suholan sa pag-atiman sa masakiton.
Gisulayan siya og kontak ni Suzette sa makadaghang higayon. “Rene, ngano man ka? Naunsa ka?” matod pa sa mga text niini.
Apan si Rene midesisyon. Gikalimtan niya si Suzette sa pinugos nga paagi. Gibabagan niya ang iyang mga tawag. Gilikayan niya ang mga dapit diin sila magkita. Matag gabii, maghilak siya samtang nagbasa sa iyang mga libro, apan ang iyang garbo ug ang tingog sa inahan ni Suzette maoy naghatag kaniyag kaisog nga motalikod.
“Dili kita para sa usag-usa, Zet,” hunghong niya sa hangin samtang nagtan-aw sa bituon sa unahan.
“Dili ko gusto nga mahimo ra kong palas-anon nimo. Kinahanglan nako pamatud-an ang akong kaugalingon, bisan kon ang bayad niini mao ang pagkawala sa bugtong babaye nga akong gihigugma.”
Ang kaguol nahimong iyang kusog. Sa iyang pagpadayon sa pagtuon, ang matag pulong sa libro nagdala sa handumanan sa nars nga naghatag kaniyag paglaom sa lawak sa dialysis—usa ka gugmang mibuswak sa kaguol, apan nalawos tungod sa mapait nga reyalidad sa kinabuhi.
