LAMBERTO G. CEBALLOS
Ilaya, Cawayan, Dalaguete, Cebu
Nagtindog siya sa baybayon ubos sa ulan. Wala niya baliha ang ulan nga nagpadayon pagbasa sa iyang kalawasan. Mipilit na ang nahumod niyang puting sinina sa iyang lawas ug nahulma ang kaanindot sa mga kurba sa iyang lawas nga daw ugba nga obra maestra sa bantogang Eskultor sa kinaiyahan. Giduol ko siya biniyaan ang punoan sa lubi diin ako nagpasilong.
“Nganong wa ka man mopasilong, Inday Ling?” matod ko. “May payag man nga anaa sa duol.” Gitudlo ko ang payag ni David nga nahimutang dili layo sa baybayon. Si David akong higala ug trato ni Inday Ling. Nagkasabot na sila nga magminyo.
Naghilak siya. Ang mga lusok sa iyang luha gibanlas sa ulan samtang nahinumdom sa gugmang nahanaw didto sa lapad nga lawod usa ka tuig na ang nakalabay. Si David giangkon na sa tubigan nga kalibutan.
Nanagat si David usa ka gabii bisan dili kaayo maayo ang panahon, namasin nga makakuha og ubay-ubay nga isda ug ang halin ikapuno niya sa natigom niyang kuwarta para sa kasal nilang Inday Ling.
Dihang didto na siya sa lawod, gitunton niya ang pisi sa mga pingwit nga may mga wati na nga paon sa mga taga. Samtang naghuwat nga may motukob sa mga pingwit, kalit lang mihuros ang kusog nga hangin. May unos. Dali siyang namugsay balik sa baybayon. Karon ug unya hapakon sa mga balod ang iyang sakayan. Nagmalig-on siya sa iyang pagbugsay. Unya usa dakong balod nga daw kabaw ang gidak-on misungag sa iyang sakayan ug kini mitikyaob. Kusog nga mingiyaw ang hangin. Ang unos nagkakusog ug unya nahimulag si David sa iyang sakayan. Nianang pagkasunod adlaw, nakit-an sa taga Nayawak ang nagusbat nga sakayan ni David nga gidagsa sa baybayon, apan wala si David. Usa ka tuig na nga si Inday Ling moanha sa daplin sa baybayon aron lantawon ang lawod, naghulat nga mopatim-aw si David.
Gigunitan ko ang usa ka kamot ni Inday Ling ug gipisil-pisil. Mitan-aw siya kanako, sa iyang mga mata diha gihapon ang tumang kasubo sa nahitabo sa iyang hinigugma. Naguol gyud kaayo siya sa nahitabo kang David. Kana maoy akong dakong pagtuo.
“Di na siya mobalik pa. Dili na bisan kanus-a. Kay iyang baruto milandig sa baybay nga guba na!” ni Inday Ling. “Daniel, di na siya mobalik…” Ug miluom siya paghilak.
Ako siyang gigunitan sa abaga samtang namulong, “Hinugay na sa imong kaguol. Palad ninyo nga di kamo magdayon. Ayaw pagsubo kay may panahon ugma nga ang mga balod mosayaw ubos sa bughaw nga langit alang kanimo kon mahikalimtan na nimo siya.
Bisan ang mga batong nag-igdal sa baybayon nga nahimong mga amang nga saksi sa iyang pagbiya, mahimo sab silang saksi sa pagsubol sa usa ka gugma nga moabot sa imong kinabuhi. Usa kini ka gugma nga dugay nang gilumloman sulod sa kasingkasing sa maong binuhat.”
“Unsay buot nimong ipasabot, Daniel?” ni Inday Ling nga mitutok og hugot kanako.
“Dugay na kong nahigugma nimo, Inday Ling. Dugay na. Apan wa ko kini ikapadayag nimo tungod kang David. Suod kaming managhigala, sama kami sa managsuon. Nagkahigugmaay kamo sa tiunay ug di ko gusto nga mabugto ang lubid nga nagbugkos sa inyong gugma,” matod ko nga mihugot paggunit sa iyang abaga.
Mitutok siyag hugot kanako ug mipahiyom. “Tinuod ba, Daniel, kanang imong gipamulong?”
Igo da akong miyango. Mihangad ko sa langit. Wa diay kami makamatikod nga mituang na ang ulan.
“Tara na, Inday Ling. Mamauli na kita. Mituang na ang ulan,” agda nako nga migunit sa tuo niyang kamot. Didto sa akong hunahuna tudloan ko siya …kining babaye nga akong nakit-an sa daplin sa baybayon… tudloan ko siya sa paghigugma pag-usab. (KATAPUSAN)