LAMBERTO G. CEBALLOS
Panaghiusa, Basak-San Nicolas, Cebu City
Ang awto nga gisakyan ni Kristabel mihunong tungod ganghaan sa sam-ang sa Lungsod sa San Cristobal. Mikawas siya human sultihi si Jericho nga dili na lang siya kuyogan sa sulod sa sementeryo. Alas tres na sa hapon. Sagad mao ning orasa sa adlaw nga Domingo ang iyang iduaw sa lubong ni Diego Salvador, ang tawo nga gikautangan niyag dakong kabubut-on. Si Diego dako kaayog gikatabang sa kaharuhay sa kinabuhi niya karon. Dili niya igdugo kining tawhana. Wala gani niya kini ikahimamat sa personal.
Gibutang ni Kristabel ang pungpong sa mga bulak nga iyang dala atubangan sa nitso sa mga bukog ni Diego ug gidagkutan ang tulo ka kandila sa puspuro..
Natawo ug nagdako si Kristabel sa San Cristobal. Kabos ang iyang ginikanan. Ang iyang tatay Sidro usa lang ka manananggot ug si nanay niya Lumen nanglabada sa mga silingan nga tubig-tubigan. Igo lang siyang nakatapos sa elementarya. Aron pagtabang sa iyang ginikanan nagpabulan siya sa usa ka dato, Trese anyos na siya niadto. Unya usa ka gabii niana misulod ang agalon niyang lalake sa gamay'ng lawak nga iyang katulganan. Wala siyay igong kusog nga ikasukol sa dako ug kusgan niyang amo ug nakutlo niini ang lapyong gihay sa iyang pagkabulak. Dihang nagsamkon na siya, gipalayas siya sa pamilya sa iyang amo. Gihatagan lang siyag tulo ka libo ka pesos aron di magsaba sa nahitabo kaniya.
“Ato isumbong sa polis! Aron mabilanggo kanang tawhana!” naminti niadto si tatay niya. “Menor de edad pa baya si Kristabel!” “Ay, ayna lang, Sidro,” ni nanay niya,“wa tay salapi nga ikasakbang nila. Mag-ampo lang ta sa Ginuo nga gabaan unta sila!”
Gipanganak ni Kristabel ang usa ka batang lalaki, si Paolo. Apan sa nag-edad na kini og duha ka tuig, nasakit kini'g dengue. Nahasiril-siril siya og panghulam og salapi sa mga silingan aron masulod sa ospital ang iyang anak. Na-admit ang iyang anak sa ospital sa lungsod, apan naproblema siya sa salapi nga ikapalit og tambal ug dugo nga ikaabuno sa iyang anak. Mao nga usa ka gabii niana, nakahunahuna siya nga itahan ang iyang lawas ngadto sa lalaki nga makahatag niya og salapi aron mabuhi ang iyang anak. Miadto siya sa pantalan sa lungsod. Nakadungog na siya niadto nga ang mga babayeng mugbog lupad anhi dinhi maka-delihensiya para pamugas.
Naglingkod siya nga nag-inusara sa sementadong lingkuranan ilawom sa punoan sa kaymito sulod sa plasa duol sa pantalan, naghuwat kon may moduol niyang lalaki. Pagkataudtaod may kagubot didto sa unahan. Nalantawan niya ubos sa dan-ag sa mga suga sa mga poste ang usa ka lalaki nga nagdagan. May nigukod nga usa ka polis. Paghitungod sa lalaki sa iyang nahimutangan, kini may giitsa nga bag kaniya. Mitugpa ang bag sa iyang tiilan. Ang polis wa makamatikod sa pag-itsa sa lalaki sa bag nganha niya. Gilabyan lang siya sa polis. Gipunit niya ang bag ug gitan-aw ang sulod. Misiga ang iyang mga mata. Mga papel de banko. Mihinay siya og tindog ug milakaw nga mura la'g iyaha ang bag nga iyang gisipitan. Unya nabati niya ang pipila ka mga buto sa pusil.
Tungod sa salapi nakapalit siya'g dugo para iabuno sa iyang anak. Nakabayad siya sa ospital sa mga medisina nga naggamit aron mabuhi si Paolo.
Pagkabuntag sunod adlaw, nabati niya sa radyo sa ilang silingan nga usa ka Diego Salvador, tulisan, napatay sa polis nga migukod kaniya. Apan wa makit-i ang bag nga gisudlan sa salapi nga iyang natulis sa balay ni Ambrosio Bucog, negosyante og karne sa poblasyon. Naningkag ang mga dalunggan ni Kristabel pagkadungog sa ngalan sa biktima. Si Nong Bosyong mao ang iyang amo nga milugos kaniya tulo na ka tuig ang nakalabay.
Mitambong si Kristabel sa paglubong kang Diego ug nagpasalamat siya sa hilom ngadto niini. Ang katunga sa salapi iyang gideposito sa banko ug ang nahibilin iyang ginegosyo. Gipanabi niya nga nakadaog siya sa lotto aron ang iyang mga silingan dili mahibulong diin siyag salapi. Naghikay pa gani siya ug giimbitar ang iyang mga silingan isip ‘blowout’ ug pasalamat sa Ginuo sa pagdaog niya kunohay sa lotto.
HUMAN mag-ampo alang sa kalinaw sa kalag ni Diego, mibalik si Kristabel sa iyang sakyanan diin naghuwat si Jericho nga nangasawa kaniya bisan sa iyang pagkadisgrasyada. (KATAPUSAN)