Mibagting ang taknaan sa bungbong. Alas-onse na sa kagabhion. Wa pa ko ganoya sa katulogon.
Dugay nang nahikatulog si Jasmin, akong asawa, diha sa akong tupad.
Bukas ang mga bintana sa among lawak habig sa kasadpan ug gikan sa akong gihigdaan nakita ko ang himatyong buwan.
Kadtong akong apohan, si anhing Lolo Elias, motawag niining gabhiona nga dulom. "Hooo… Hooo…Hoooti…Hooo…!"
May nabati kong tingog sa ngiwngiw, usa ka langgam sa kagabhion.
Gikan sa langit giwaling ko ang akong panan-aw ngadto sa punoan sa duldol diin nagbatog ang dagtom nga bayhon sa ngiwngiw sa usa ka sanga.
Ang duldol dili kaayo layo sa among balay ug nakita kong nag-atubang ang ngiwngiw kanako.
Lingin ug siga ang iyang mga mata nga nahitandangan sa luspad nga dan-ag sa buwan. May mga aninipot nga namatog usab sa duldol.
Kalit nabati ko ang pagpamugnaw sa akong tingkoy. Nahinumdoman ko man gud ang gisugilon ni Lolo Elias kanako sa bata pa ko.
"Kon mopakita nimo ang ngiwngiw sa dulom nga kagabhion, labi na kon himatyon ang buwan, di kana maayong tilimad-on," matod niya, "kay basig moabot kanimo ang dautang signos sama sa kamatayon.
Sumala sa atong katigulangan, ang ngiwngiw usa ka langgam sa kamatayon. Usa ka propeta sa katalagman.”
Mitingog na pud ang ngiwngiw. Kusog nga mikuba-kuba ang akong dughan.
May kahadlok nga lisod sabton ang misaog sa tibuok kong galamhan.
Mibangon ko ug midagkot og sigarilyo. Misimpig ko sa bintana ug gitan-aw ang ngiwngiw.
Apan akong namatikdan nga nagtalikod na kini kanako.
Unya misiga ang suga sa unang andana sa duha ka andanang balay sa atbang nga dili layo sa duldol. Ilang Digoy ang maong balay.
Si Digoy akong kauban sa pabrika sa semento nga among gialagaran.
Nahimutang kini sa Lungsod sa Naga nga kasikbit sa Minglanilla diin kami nagpuyo. Taga accounting ako ug siya taga dispatching.
Drayber siya sa usa sa mga delivery truck. Sa mga miting sa unyon sa mga empleyado kanunay nga magkasumpaki ang among mga hunahuna ug baruganan.
"Ngano man, Vidasto, nga gikontrahan ka man gyud ni Digoy?" sukna ni Pare Carding, kauban nakong accounting clerk, usa ka higayon niana.
"Ambot ana niya? Wa man koy nahinumdoman nga hitabo nga nagkaaway mi!"
"Sa akong pagtuo, may gihambing kaligutgot si Digoy diha kanimo, Pre Vidasto. Unsa kini, siya ray nasayod."
Nahinumdom ako nga usa ka Dominggo niana human sa binulan nga miting sa among unyon, may pipila sa among mga kauban nga nanag-inom didto sa karenderiya nga atbang sa among kompaniya.
Nahakuyog ako sa grupo nilang Pare Carding diha sa usa ka lamesa.
Nadunggan nako nga nisulti si Digoy, "Hibawo mo, mga tsong, bisan unsaog kuwenta lupig gyud ta sa taga opisina.
Sila lingkod-lingkod lang, suwat-suwat lang, unya dagkog suweldo! Labi na sa accounting."
"Naay usa diha nga gusto molansar pagkapresidente sa atong unyon karong tuiga! Ako… Akoy moparang kaniya!"
PAGKASUNOD adlaw sa canteen samtang nagtimo mi si Pare Carding gisultian ko siya bahin sa ngiwngiw nianang miaging gabii nga akong nakit-an didto sa duldol ug ang kahadlok nga akong gihambin sa akong hunahuna.
“Pre Vidasto, ayaw kana tagaig dakong pagtagad kay tuo-tuo ra man bitaw na!” matod ni Pare Carding.
MILABAY ang usa ka bulan human sa pagsaulog namo sa Family Day.
Usa ka hapon samtang naghapnig ko sa mga papeles sa akong lamesa nabalita nga nabangga ang trak ni Digoy sa usa ka poste didto sa San Fernando ug namatay siya dihadiha.
Gisuginlan ko dayon si Jasmin sa nahitabo kang Digoy nianang pagkagabii.
Sa dayon na namong pangatulog mitambo ko sa bintana. Nagtaligsik.
"Gipangita mo ang ngiwngiw, Vidasto?" ni Jasmin nga misulod sa lawak.
Gilingi ko siya. "Wa man mobalik ang ngiwngiw, Min," matod ko. "Di diay akoa kadtong langgama. Kang Digoy diay to!"
Kalit mibunok ang ulan. Didto sa duldol mialibwag ang mga aninipot. Nanago sila ug namasilong ilawom sa mga dahon.
Didto sa akong alimpatakan may mga aninipot usab nga mindan-ag ug ang akong kahadlok sa ngiwngiw nga gisugilon kanako ni Lolo Elias mitaliwan pahilayo sa akong dughan.
(KATAPUSAN)