Maria Fatima
Lindogon, Sibonga, Cebu
“My God! A whole minute of bliss! Is that really so little for the whole of a man’s life?” —The dreamer (White Nights -Fyodor Dostoyevsky)
Dili ko makamahay kon nganong gipili ni Nastenka ang unang lalaki nga iyang gihigugma. Ug kon nganong dili ang tigsugilon nga bag-o lang niyang nakaila didto sa taytayan. Ang lalaking nag-alam-alam niya dihang nagbakho siya og taman tungod sa kabalaka ug pagkawala sa iyang paglaom. Tingali lalom gayud og dulot ang nahiuna…ang unang gugma. Dili kini sayon kalimtan. Gilaliman ba uroy ka'g nagpaabot si Nastenka og usa ka tuig sa pagbalik sa iyang unang gugma. Kanang usa ka tuig nga walay seguro'g mobalik ba o dili. Haskang sayanga man sa panahon kon dili ra tumanon sa iyang unang gugma ang panaad niini. Dili pud seguro sayang kay kon ako ang patahion sa estorya aning Ruso nga manunuwat nga si Dostoyevsky dili na lang nako pabalikon ang lalaking unang gihigugma ni Nastenka.
Ako na lang ihatag ang kadaugan sa tigsugilon. Dili pud ko kaingon nga dili malipay si Nastenka kauban ang tigsugilon tungod makita ko man kon unsa kadako ang gugma niini alang sa babaye. Suwerte gihapon kining bayhana. Apan sa katapusan, mibalik gayud ang unang gugma. Ug mao kini ang nagpakulbahinam.
Kon manamin ko sa maong estorya, dili kami managsama ni Nastenka og kapalaran. Dili pud ko sama sa una niyang hinigugma. Tua ko tugpa sa karakter sa tigsugilon nga nahigugma ni Nastenka.
Dako kaayo ko'g pag-ila sa iyang gibati kay managsama kaayo mi'g nahiaguman. Minatay! Grabe baya akong bakho human nakigbuwag akong kanhing musa, dihang miangkon siya nga nakipag-estorya'g balik iyang unang hinigugma. Gusto daw makigbalik. Unsa man intawon akong dag-anan nga tulo ka semana pa mi sa among relasyon unya lima sila katuig atong nauna. “Gusto niyang makipagbalik nako,” matod pa sa akong hinigugma.
Mihilak siya'g kalit sa akong atubangan nga sama ba og ang iyang mga luha maoy makapatun-og sa akong kasingkasing aron ihatag ko niya ang kagawasan. Gusto kong tugbangan ang luha nga miagas sa iyang mga mata, apan, dili sa iyang atubangan.
“Buot nimong ipasabot nga biyaan ko nimo?” pangutana ko pa. Wala siya mitando, apan tataw sa iyang nawong ang iyang gusto mahitabo.
“Kabalo ba ka kon unsa ang misantop sa akong hunahuna? Gikomparar ko kamong duha. Nganong dili man siya sama nimo? Ngano man? Dili siya sama ka maayo nimo, bisan pa man gihigugma ko siya labaw pa nimo,” pulong pa niya.
Minatay! Walay sa walay pananghid adunay kalit mitulo gikan sa akong mga mata. Tuod, nganong dili man ako imong pilion? Nganong bug-at man siya kaysa nako? Ang labing hilan kon ang usa ka kasing-kasing mosulod og bag-ong relasyon unya wala pa makalimot sa kanhing gihigugma. Aw hinuon dili man gayud makalimot kana lang tingaling lig-on og baroganan nga ikaw gayud ang pilion bisan unsa ang mahitabo. Bisan pa og kinsa ang mobalik.
“Bisan pa'g ako ang pinakatarong nga tawo sa tibuok kalibotan kon dili ako imong gihigugma wala kini pulos,” tubag ko pa.
Milingo-lingo siya ug iya kong gihalog. “Pasayloa ko,” matod pa niya sa wala pa siya mibuhi na ko. Gihunghong ko ang iyang ngalan sa makadaghang higayon samtang nagsud-ong sa iyang pagpalayo. “Kon nasayod lang ka kon unsa ko kasubo karon…kon nasayod lang ka.”
Hinaot nga dili daklit ang kalipay alang sa ilang tagsa-tagsa ka mga kasingkasing.
Sa estorya, dihang gibasa sa tigsugilon ang suwat nga gipadala ni Nastenka nabuak akong kasing-kasing. Nagkanayon kini: “If only I could love you both at the same time! Oh, if only you were he!” Malasa. Di mahimo kining ingon-ining klaseng gugma. Naa gayuy magmadaugon. Naa gayuy kasing-kasing motiyabaw.
Alkanse ang kasingkasing nga biniyaan tungod kanunay kining makahinumdom sa nilalang nga iyang gihigugma sa tibuok niyang kinabuhi.
Sama sa tigsugilon, mao seguro gayud kini ang akong kapalaran sa sinugdanan pa lang nga sa daklit nga higayon nahimong haduol sa kasingkasing sa akong gihigugma. (KATAPUSAN)