EMELIA FAJARDO BONTILAO
253 D. Jakosalem St., Zapatera, Cebu City
Pipila na ka dekada ang nanglabay nga gilumloman sa kamingaw ug kahaw-ang ang akong kinabuhi sukad sa akong pagbiya sa dapit nga maoy namat-an nako'g kahayag – ang Isla sa Camotes. Daw kusion ang akong kasingkasing nga maghanduraw nga dalagita pa lang ko nga mibiya sa akong yutang natawhan human nga mibiya ang akong amahan ug nagminyo sab og lain ang akong inahan. Ang labing sakit pa gyud kay gidala sa akong inahan ang duha nako ka mga manghod nga pulos lalaki.
Mao nga gikumot ang akong galamhan nga naghunahuna sa maong hitabo sa akong kinabuhi. Nanginabuhi kong nag-inusara sa Dakbayan sa Sugbo hangtod nga nakakaplag ko og lalaki nga maoy nahimo nakong kauban sa akong pagpakabuhi.
Nakabaton kami'g upat ka mga anak: usa ang babaye, ang kamagwangan ug ang tulo ka mga manghod mga lalaki.
Nanglayas na unta ang mga kamingaw nga naglublob sa akong galamhan kanang magsud-ong ko sa akong mga anak nga milampos na sa ilang pagtuon.
Apan di sab gyud nako kalikayan nga moduaw pagbalik kanako ang kahaw-ang kon mag-inusara na lang ako sa akong lawak.
Manumbalik sa akong panumdoman ang akong mga manghod nga sulod na sa taas kaayong katuigan nga wala na nako igkita. Ilabi na gayud kon akong mahandom ang minahal kong kapikas sa kinabuhi nga sayong mibiya niining kalibotan. “Hmmm…” Lawom nga panghupaw ang mopaluag sa naghuot kong dughan.
Unya wala nako dahoma nga modumbol kanako ang kadasig ug kalipay sa dihang mikontak o nakakontak kanako ang akong ig-agaw nga si Yolly Marangga.
Misugyot siya kanako nga among tukoron sa unang higayon ang tigbayon nga maoy mahimong abotanan sa among mga kabanay o kaparyentehan. Giingnan ko niya nga magpahigayon kami og reyunyon.
“Gaw Mel, unsa kahay maayo nga magreyunyon ta aron magkahimamatay tang mga mag-agaw, atong mga pag-umankon, mga apo, ug uban pa natong mga kabanay,” matod ni Agaw Yolly sa dihang nakakontak siya nako.
“O, nindot na, Gaw da. Maayo nang imong nahunahunaan,” matod ko pa nga excited kaayo.
Wala ko maglangan. Naghimo dayon kog group chat. Akong gipang-add ang among mga ig-agaw ug uban pang mga kaparyentehan nga akong na-search sa face book. Ug kaniadtong Oktubre 26, 2025, nga atol sab sa birthday sa lain kong ig-agaw nga si Manang Areli, nauyonan sa tanan, gipahigayon ang labing una namong reyunyon.
Didto nagkatapok ang kutob sa mga kabanay nga nakahigayon sa pagtambong sa Clemente & Miguela Wenceslao Clan.
Nag-KKB kami kon Kanya-Kanyang Baon. Gitapok ang tanang mga pagkaon ug gisalohan sa tanang mga salingsing sa among mga punoan nga sila si Clemente ug Miguela Wenceslao. Ang venue: Santiago Beach Resort, Camotes.
Human sa mabusdikong pagpangaon, gisugdan ang among paghimamatay. Unya among gihisgutan ang mga plano sa among GC.
Unya nagpahigayon mi og botasyon alang sa mga mamahimong opisyales sa among GC. Ug tuod man, ako gayuy ilang gipili nga maoy presidente. Mibalibad unta ko apan hugot gyud ang ilang gusto nga akoy himuong presidente. Gidawat ko na lang ang maong kaakohan sa walay pagkusmod.
“Okay. Akong paninguhaon nga akong makaya ang katungdanan nga inyong gisangon kanako,” nakadiskurso ko'g ahat. “Ug manghinaot sab ko nga inyo kong tabangan aron nga makapahigayon gihapon kita og reyunyon sa umaabot pang mga katuigan.”
Gaan kaayo ang akong gibati sa among reyunyon. Kanindot gyud bation kon ang mga sama'g dugo nga naglatay sa kaugatan magkahugyon. Nindot kaayo ang panaghuyhoy sa mga magparyente.
Dili sama sa uban nga dili na gani nila paagion sa ilang tugkaran ang mga tawo ug bisan ang ilang paryente nga mag-agian pagsulod sa ilang gipuy-an sa luyo ug ingon man sa paggawas ngadto sa highway kay ilaha lagi kunong yuta – nga wala man gyuy laing maagian ang mga nanagpuyo sa luyo?
Human niadtong among reyunyon akong gipanghinaot nga unta kaming mga kaliwat nila ni Clemente ug Miguela Wenceslao dili na gayud magkalimtanay bisan asa pa kami ipadpad sa panahon.
Alang sa akong mga kadugo, atong hinumdoman nga sa Isla sa Camotes kita gipugas ug miturok. Dili sab nako ikalimod nga sa Isla sa Camotes akong nasinati ang masakit kong kagahapon.
Apan ako na kining gihinayhinayan paglaksi sa akong dughan. Alang nako, ang kagahapon milabay na ug ang atong atubangon mao na ang karon ug ang ugma samtang ania pa kita nagtikawtikaw sa kalibotan. (KATAPUSAN)