Mayo 4, 2012, unang adlaw nako diri sa Thailand isip usa ka OFW. Kadali ra ba diay sa dagan sa panahon. Murag kanus-a man lang to nga giindiyan ko sa Thai teacher nga gitahasan sa akong agalon aron sugaton ko sa airport. Gisultian ko niya sa katapusang minuto nga dili ko niya matagbo. Giingnan pa gyud ko niya nga mag-taxi na lang ko gikan sa Suvarnabhumi Airport sa Bangkok padulong sa Pattaya. Tiaw mo ba ng kapin kon kulang 143 kilometro ang biyahion nako sa taxi. Makabayad gyud tingali ko'g 1,000 baht kon maingon.
Maayo na lang kay gakasinabot ra mi. Matod pa sa akong nadunggang taho, kadaghanan sa mga Thai kay minos gyud moiningles. Dili parehas natong mga Pinoy nga mosukol og sinampangkol nga estorya ilabi na'g makasugat ba ron og mga langyaw. Dili gyud moatras og Ininglesay. Modasdas pa gani.
Wala diay ko mouyon sa iyang mando. Nangita ko'g laing paagi. Niadto ko sa Tourist Service Center aron pagpangayo og dugang kasayuran kon unsay laing masakyan padulong sa Pattaya.
Ang Suvarnabhumi Airport mao ang nag-unang tugpahanan sa ayroplano dinhi sa Thailand. Gani, niadtong 2012, nakuha niini ang pasidungog nga “World’s 6th Best Airport By Size” nga gihatag sa Airports Council International kon ACI. Niadtong tuiga, nakigtigi kini sa laing 17 ka mga airport nga adunay 40 milyon ka pasahero.
Ang ako diay'ng desisyon nga mosulay pagtrabaho dinhi sa Thailand isip usa ka OFW, tungod ni sa sugyot-tampo ug pagdasig ni Nanay Fe.
“Sulayi Dong og trabaho sa Thailand. Daghang Pinoy nga gatudlo didto. Maayo na lang pud magamit imohang teacher’s license. Kon dili ka makauyon, bisag usa ka tuig lang gud ka didto. Pero kon ganahan ka, puyde pud ka magdugay unya mangasawa ka'g Thai,” matod pa sa akong inahan nga kanhi English ug History teacher sa usa ka government school. Kay lagi buotan ug masunoron ko nga anak, walay laing gikawilahan o kaha mopugong sa akong hukom kon uganing mobiya ko sa atong nasod, nangabkab dayon kos internet.
“English teacher, Filipino, Thailand.” Tuod man, gapusot-pusot dayon ang mga impormasyon nga nigawas sa akong monitor.
“Uy, murag nindot ni nga eskuylahan ay: Santa Maria Gorretti School. Ngalan pa lang daan, naa na si Birheng Maria. Dako akoang pagtuo nga usa ni ka Catholic school,” kompiyansa nakong gipamulong. Tuod man, wala gyud ko masayop sa akoang pangagpas. Bisan pa man og usa kini ka Catholic private school, modawat gihapon kini og mga tinun-ang Budhista, Muslim, ug uban pa. Ang maong tulonghaan anaa nahimutang sa Pattaya City, Chonburi.
Nangaykay na pud ko og dugang impormasyon kon asa ni dapita ang Pattaya. Kay kon makadungog na gani ko og Thailand gikan sa mga higala nga nag-tour sa maong nasod, Bangkok ug Phuket dayon ang mapasigarbuhon nilang ipaukyab. Dili ko suhito aning Pattaya. Ug sa akong pagpadayon og pakigsusi, akong nasayran nga ang maong lugar anaa diay mahimutang sa sidlakang bahin sa Thailand. Unya daghang maanindot nga white sand beaches. Ug usa diay ni sa mga kinaham nga destinasyon sa mga turista gikan sa Uropa ilabi na gyud sa mga Ruso. Bangkok, Phuket, Chiang Mai, Ayutthaya, ug Pattaya — mao diay ni ang “Big Five” tourist attractions sa Thailand. Ang Pattaya naila sab sa bansagon nga “Hawaii of the East”.
Samtang padayon ko sa gihimong pagpangaykay, nasugatan nako ang usa ka hulagway diin adunay usa ka lalaking farang o foreigner, hitsuraan, ug maskulado bisan pa man sa katigulangon niini ang gasul-ob og itom nga t-shirt. Adunay panultihon nga nakapatik sa puti nga mga letra ang unang duha ka bahin sa linya. Dayon ang nahibiling laing duha ka linya nakaimprinta sa pula nga letra. Ug may disenyo kini nga iconic landmarks ibabaw sa maong lugar:
GOOD GUYS GO TO HEAVEN
BAD GUYS GO TO
PATTAYA
Nahugyaw ko sa makadiyot. Ginganlan pud diay kini og “Sin City.” Nisamot akong kaikag nga makalarga na dayon padulong sa Thailand aron sa pagsusi kon unsa ba gyuy tanghaga aning siyudara. Nag-email dayon kos akong application sa tag-iya sa maong eskuylahan. Motuo ka'g sa dili, ang maong tunghaan ra maoy akong giaplayan. Wala ko naikag nga mangaplay sa Bangkok kay para nako pareho ra ni sila sa Manila: trapik, bahaonon, nagkadaiyang klase sa polusyon, ug uban pa. Wala nako seryosoha ang maong aplikasyon kay kon kontakon ko sa tag-iya, maayo. Kon dili, okey ra pud. Mabuhi ra bitaw ko diri sa atoa.
Sa padayon nako nga pagpangalap, nalakbitan pud nako nga ang opisyal diay nga pangalan sa Bangkok kay Krung Thep Maha Nakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit. Sa inato pa ug sa hamubong bersiyon, “Siyudad sa mga Anghel.” Gipanag-iya sab niya ang pasidungog isip adunay pinakataas nga ngalan sa lugar sa tibuok kalibotan.
Dangtan lang og duha ka adlaw, nakadawat ko og tubag gikan sa maong eskuylahan. Gipapili ko og adlaw alang sa pagahimuon nga Skype interview. Sa laktod nga pagkaistorya, nadawat ko. Gipadad-an dayon ko og kontrata ug gibatbat didto ang mga angay nakong buhaton aron mahimong legal ang akong pagpangempleyo.
Isip pagsaulog sa akong ikanapulo nga kasumaran dinhi sa Thailand, buot nakong ipailaila kanimo ang pinakaunang magtutudlo nga Thai diin nahimong kabahin sa akong kinabuhi, si T. Wannee.
Mayo 17, Huybes. Opisyal nga unang adlaw sa pagbukas sa klase sa halos tibuok tunghaan sa Thailand. Gikan sa anuban o kindergarten hangtod na sa mathayom o secondary. Unang adlaw pud nako sa Santa Maria Gorretti School Pattaya o SMGSP. Kon unsa ko kahinamhinam alang sa unang adlaw sa akong pagtudlo, mao pud ang gibati sa mga estudyante. Pratom o Grades 5 ug 6 ang gisangon nako para sa tuig-tingtungha. English Conversation ang akong itudlo nga magpunting sa Speaking ug Listening unya lakbitan pud og Reading ug Writing skills. Pero akong kaabag nga Thai maoy magtudlo sa English grammar.
Ang akong lisensiya sa pagtudlo sa Pilipinas alang sa secondary school. Pero sa dihang personal nakong nakahinabi ang tag-iya sa maong eskuylahan, gipangutana ko niya kon mosugot ra ba ko nga motudlo og prathom sanglit wala pay bakante ang mathayom. Kay lagi tumong ug tinguha nako isip usa ka OFW ang makatrabaho ug dili ang paglulinghayaw, gidawat nako ang maong hagit sa walay daghang pagkusmod.
Sa wala pa diay nako nahimamat ang akong pares nga Tayutay, inato nga angga sa mga netibo, gipahimatngunan nakong daan sa mga kaubanang Pinoy nga karaan na sa SMGSP nga magbantay kay nabaniog na siya sa tibuok tunghaan nga istrikta, mangtas, bangis, ug terror. (Sumpayan)
