(Sumpay sa miaging gula)
Hinuon, giasoy pud nila nga kon dili kuno siya dug-on, maayo kaayo kini motimbaya. Gani, dili siya dalo nga mopaambit sa iyang gibalon nga pagkaon.
“Good luck Kuya!” matod pa nila. Paminaw nako mura ko'g si Daniel nga gibahog ngadto sa langob sa leyon.
“Sawasdee T. Wannee,” pasiunang pagtimbaya nako niya isip pagtahod.
“Good morning Master Glenn,” tubag niya apan wala kini nitan-aw nako kay aduna siyay gikurikuri sa iyang lamesa. Ambot kon unsa. Basin og gituyo niya kay sayo misuol ang iyang takig.
Ang Sawasdee kon Hello maoy naandan nga pagtimbaya sa mga Thai. Ubanan mo ang maong pagtimbaya sa usa ka Wai nga sa kinatibuk-an mao ang pagbutang sa duha ka palad diin ang mga tumoy sa tudlo mohikap o motandog sa ilong. Matod pa, ang Wai nagpakita sa ang-ang sa pagtahod sa laing tawo ug usa ka pag-ila sa magulang niini og pangedaron o kaha isip pagrespeto sa usa ka magulang o senyor sa katungdanan. Sa imong paghatag og Wai, kinahanglang iduko nimo imuhang ulo uban sa pagduot sa imong mga palad timailhan sa pagpakita sa pagtahod. Ang kanhi nahisgutan mao ang unang duha ka klase sa tawo nga hatagan mo sa maong pagtimbaya. Ang ikatulo mao ang Wai alang sa mga monghe isip pagyukbo timaan sa dakong pagtahod. Makahuloganon ug espesyal ang pagpadayag ug pagbuhat niini ngadto kanila. Human mo diay ibungat ang maong pagtimbaya nga mao pud ni katumbas sa atong ‘Po’ ug ‘Opo,’ pakapinan mo kini og Khrap kon ikaw lalaki ug Kha kon ikaw babaye. Alang sa mga hinsakupan sa LGBTQ+, kahibalo na ka og unsay ilabtik sa tumoy sa ilahang mga dila.
Mao kadto ang unang panaghimamat namo ni T. Wannee. Sa akong tan-aw, 50 anyos na siya. Pero ayaw ka, mura pa kini og kuwarenta. Dayag ang iyang katahom bisan pa man sa iyang gisul-ob nga uniporme. Puting taas nga manggas nga adunay kwelyo ug itom nga palda. Hapsay pud kaayo ang pagkapangko sa iyang itom ug lumoy nga buhok. Unya sakto ra pud ang gihidhid niya nga paguwapa sa iyang pormag kasingkasing nga nawong. Natural ang kurba ug kalabong sa itom niyang mga kilay ingon man ang gabawod niyang pilok. Medyo taliwtiw ang iyang ilong nga nitakdo ra pud sa kadak-on sa iyang baba. Modan-ag ang kaputi sa iyang panit ilabi na og mabantang kini sa adlaw. Sakto ra pud iyang kaligdong ug pamayhon. Naa tingali kini sa lima ka piye ug upat ka pulgada. Kon wala nagtudlo si T. Wannee, angayan gyud kaayo ni siya mahimong usa ka flight stewardees sa Thai Airways.
Tuod man, tinuod gyud diay ang taho gikan sa mga kaubanan nako. Lahi gyud og birtud si T. Wannee. Nakasaksi gyud ko sa gipakita niyang taras ilabi na sa mga estudyanteng lalaki nga sipat.
Natunong to nga wala koy klase sa First Period ug siya ang sa unang nitudlo sa Prathom 6/1 nga mao puy iyang advisory. Kani diay'ng Prathom 5 ug 6 nga akong pagatudloan, adunay lima ka seksiyon matag grado. Ug ang kada seksiyon adunay 35 ngadto sa 40 ka mga estudyante.
Samtang gasulat og writing exercises sa pisara si T. Wannee aron pagakopyahon ug pagatubagon sa iyang mga tinun-an, adunay usa ka tambokikoy nga lalaki nga nagmugna pud og iyang salida. Ungas kaayo ni og panagway. Makaingon ka nga mahimo ning barumbado bataa kon dili magtarong og eskuyla. Gapunay kini og pangdisturbo sa iyang mga kasaring. Kon dili kuwaderno, bolpen ang kuhaon niini. Usahay pud, maggama kini og papel nga ayroplano ug unya paluparon padulong sa iyang target. Mahikurat na lang tawon ang nagdiniyos og kopya kay adunay mihagsa nga abyon sa iyang nawong.
Duna puy higayon nga nagpakita kini sa iyang abilidad nga daw nagpalupad siya og tabanog. Sa makadaghang higayon, isaka-kanaog niya iyang wala nga kamot. Inay nga kumuon, mihimog dakong lungag ang maong kamot timailhan nga naghawid siya og lambo. Apan sukwahi sa iyang panagway ang imong masaksihan. Mura man kini og gilamian. Kon buot hunahunaon, gapalupad ra man unta siya og tabanog. Kanus-a gud mahitabo nga mosulirap ang mata sa magpalupad og tabanog? Tuod man, nasaba ug naukay ang tibuok klase.
Nihatag og unang warning si T. Wannee pinaagi sa pagpahilom kanila samtang padayon kining gasulat. Naigking ug nahilom ang tanan kay daw sama siya sa usa ka komander nga nimando sa iyang batalyon. Naundang pud ang tambokikoy sa iyang pasundayag. Modagan pud og singko minutos diin ang imong madunggan sulod sa maong lawak-saringanan mao lamang ang pagpakli sa panid sa kuwaderno. O kaha ang diyotay nga agiot sa lamesa ug lingkuranan sa mga tinun-an.
Gitan-aw dayon kos tambokikoy nga nagbungisngis sama sa irong buang samtang naglingkod kini. Nidali og sulat sa papel gamit ang asul nga marker pen ug iyang gipabasa nako, ‘C H A K W O W.’
Nikunot akong agtang kay wala ko kasabot sa iyang gisulat. Abtik kaayo niyang nabasa akong ekspresyon. Mibalik kini pag-arte sa pagpalupad og tabanog uban sa pagsulirap sa iyang mga mata. Niining higayona, gapanilap pa ang tonto!
Wala pa niirog og ikaunom nga minuto, nibalik na pud sa naandang pagbinuang ang tambokikoy. Niining higayona, laing binuhat na pud iyang gibiktima. Nasaba na pud pagbalik ang maong klase. Hastang agik-ik sa tambokikoy nga murag gigitik sa dili ingon nato.
Ug sa ikaduhang higayon, gibadlong na pud sila pagbalik ni T. Wannee. Kon unsa kaisog ang unang pagbadlong, nisamot kini. Natul-id ug nitisar ang tanan. Apan ang tambokikoy gakinengkoy. Giawat niini ang postura sa maestra samtang padayon kining gasulat. Nindot ra ba kaayo og agi si T. Wannee. Bugnaw ug hamugaway sa panan-aw ang iyang pinakatay. “Smooth as Thai silk,” matod pa. (Sumpayan)
