Kapin sa usa ka tuig human kini gitugyan sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ang P9.9-million nga Super Health Center sa Barangay Labangon nagpabilin nga dili magamit tungod sa kakulang sa dokumento nga naglakip sa building permit.
Gigahinan sa Department of Health (DOH) og P9.9 milyunes ang pagtukod sa maong pasilidad nga magsilbing intermediate health facility tali sa barangay health center ug sa Cebu City Medical Center (CCMC).
Gi-turn over kini sa DOH ngadto sa City Government niadtong Mayo 2025.
Matod ni Kenneth Siasar, ang chief of staff ni Mayor Nestor Archival, atol sa usa ka press conference niadtong Lunes, Agusto 24, 2026, wala pa dawata sa City Government ang pasilidad tungod kay wala nila makit-i ang gikinahanglang mga dokumento bahin sa pagtukod niini.
Gibutyag ni Siasar nga nitumaw kini nga isyu samtang gitan-aw sa siyudad nga ablihan na ang maong pasilidad, ilabi na human nibisita si Archival ug sa laing Super Health Center sa Barangay Apas.
Sumala ni Siasar, ang Apas Super Health Center nakakompleto na sa ilang mga dokumentovnga nagtugot sa dakbayan sa pagpadayon sa gikinahanglang mga lakang.
Lahi ang sitwasyon sa Labangon diin hangtod karon, wala pa makuha sa siyudad ang mga dokumento nga gikinahanglan.
“Wala gyud tay dokumento sa Super Health Center sa Labangon,” matod ni Siasar.
Gipasabot niya nga ang problema dili lang kay sa building permit, apan lakip na ang construction permits ug uban pang dokumentasyon nga gikinahanglan unta samtang gitukod pa ang maong pasilidad.
Gibutyag ni Siasar nga gipasa na sa Dakbayan ang maong isyu ngadto sa City Legal Office aron matino kon unsaon pagdawat ug pag-operate sa pasilidad taliwala sa kakulang sa mga dokumento. Nakig-alayon sab ang DOH sa dakbayan aron mangita og solusyon.
Gitukod ang pasilidad pinaagi sa pundo sa DOH, diin ang nasyonal nga ahensiya maoy nipagawas sa pundo, kontraktor, ug mga materyales.
Samtang ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mo-provide sa gikinahanglang mga dokumento alang sa proyekto.
Nipadayag si Siasar nga ang pagpadayon sa pagtukod bisan nga walay klarong dokumentasyon, nakapahimong komplikado karon sa pagtunol sa pasilidad ngadto sa dakbayan.
Usa sa mga dagkong kabalaka mao ang certificate of occupancy nga ipagawas unta sa Office of the Building Official (OBO) sa Dakbayan. Nisuway sa pagpangayo og komento ang media gikan sa OBO apan nibalibad kini sa paghatag og pahayag.
Gipasabot ni Siasar nga dili basta-basta maokupar o matugyan sa DOH ang pasilidad nga walay saktong mga dokumento kay ang dakbayan man ang kinahanglang mopagawas sa certificate of occupancy.
Nangita karon og paagi ang Kagamhanan sa Dakbayan kauban ang DOH ug uban pang hingtungdang opisyal aron magamit na ang maong pasilidad aron makatabang sa pagpaubos sa gidaghanon sa mga pasyente sa CCMC.
Ang maong pasilidad gituyo para sa mga pasyente nga nagkinahanglan og serbisyo nga mas taas kaysa sa ordinaryong barangay health center apan dili kinahanglang moadto deretso sa ospital sa dakbayan.
Matod ni Siasar, dili siya makasulti nga ang kakuwang sa mga dokumento resulta sa kapakyasan sa miaging administrasyon, sanglit wala siya masayod sa mga kasabutan nga gihimo sa wala pa magsugod ang konstruksyon.
Posible matod pa nga may mga kasabutan sa miaging administrasyon nga wala mapadayon human napilde sa piniliay ang kanhi mayor.
Hinuon, niingon siya nga ang mga opisyal sa miaging administrasyon nga iyang giduol wala makahatag og mga dokumento nga may kalabutan sa proyekto.
Ang OBO wala pa sab makahatag og opisyal nga katin-awan kon nganong gitukod ang pasilidad nga walay building permit.
Sumala ni Siasar, ang mga kakulangan sa dokumentasyon nagagikan sa City Government.
Sigon niya, nibisita na sa pasilidad ang mga opisyal gikan sa DOH, Vicente Sotto Memorial Medical Center, ug City Government aron hisgutan kon unsaon kini pag-operate sa umaabot.
Samtang, pulong ni Siasar, ang direksyon sa polisiya ni Archival alang sa CCMC nagpabilin nga tiwason ug ipadayon ang operasyon sa ospital nga gidumala sa siyudad, bisan pa sa naunang sugyot nga ibalhin ang pagdumala niini ngadto sa nasudnong gobiyerno.
Nahinumdom siya nga ang kanhi kongresista sa Cebu City nga si Bebot Abellanosa nagplano kaniadto nga magduso og balaodnon aron ibalhin ang pagdumala sa CCMC ngadto sa nasudnong gobiyerno aron maminusan ang palas-anon sa siyudad sa pagpundo sa ospital.
Apan, wala madayon ang maong sugyot human napakyas si Abellanosa nga makadaog sa iyang kandidatura alang sa re-election.
Gibutyag ni Labangon Barangay Captain Derrick Yap nga nakig-alayon sab ang barangay sa kagamhanan sa siyudad aron maandam ang pasilidad alang sa umaabot nga operasyon niini.
Matod ni Yap, bag-o lang nagsumite ang barangay og resolusyon nga naghangyo nga matauran og kuryente ug, kon mahimo, koneksyon sa tubig ang pasilidad samtang nagpaabot sila sa gikinahanglang mga permit.
Atol sa bag-o lang nga pagbisita ni Archival sa Labangon, matod ni Yap nga nagpahayag og paglaom ang mayor nga mahimo nang magsugod ang operasyon sa Super Health Center karong Oktubre.
Giingon niya nga kanunay niyang ginasubay ang kalambuan sa pasilidad tungod kay gikinahanglan kaayo sa Labangon ug sa mga silingang barangay ang dugang nga pasilidad sa panglawas. / CAV