Usa ka residente sa Barangay Lawaan II, kinsa nawad-an sa iyang balay tungod sa sunog niadtong Hulyo ug karong Nobiyembre sab tungod sa Bagyong Tino, nanawagan nga mahatagan siya og mga materyales sa paggama og balay.
Si Evelyn Paraiso Tan, 40, niingon nga ang iyang pamilya usa sa mga ni-evacuate sa Talisay City Sports Academy Center, nga gibisita ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. niadtong Biyernes, Nobiyembre 7, 2025.
Matod ni Tan nga bag-o pa lang silang naka-recover gikan sa sunog nga niguba sa ilang balay niadtong Hulyo.
Ang pamilya gi-relocate sulod sa Barangay Lawaan II, nga apan mas duol sa sapa.
“Gi-relocate mi ni Mayor Samsam, didto mi gi-relocate, same ra gihapon maanod,” matod n Tan, kinsa nagtumbok kang kang Talisay City Mayor Gerald Anthony “Samsam” Gullas Jr.
Luwas man tuod silang naka-evacuate, si Tan niingon nga nanawagan sila karon alang sa mga materyales sa balay aron matukod pag-usab ang ilang pinuy-anan.
“Dili mi duol og sapa, wala gyud mi naanod,” iyang pasabot.
Ang pangulo sa Talisay City Disaster Risk Reduction and Management Office (LDRRMO) nga si Alvin Santillana, niasoy sa usa ka interview sa media niadtong Biyernes, Nobyembre 7, nga ang grabeng pagbaha sa Talisay dili tungod sa kakuwang sa mga kahoy o sa mga napakyas nga sistema sa flood control, apan tungod kay daghang residente ang nagpuyo daplin sa mga danger zones duol sa mga sapa.
“Dili na, it’s not about the trees, it’s about the people living there in the river. Nganong nabutang man lage an sila dira? Mag-unsa mana ang kahoy dinha sa bukid kung nagbagyo ta? Bug-at kaayo ang ulan nga ninaug, muagi man gyud na sa sapa. Kon wala lang nay tawo diha sa sapa, wala ta’y nangaguba nga balay, walay mga nangamatay,” pamahayag ni Santillana.
Iyang gipasabot nga bisan ang mga lugar nga adunay mga kahoy dili makasugakod sa hilabihan nga gidaghanon sa ulan nga gidala sa Bagyong Tino. Ang PAGASA nitaho nga ang kantidad sa ulan sulod sa duha ka bulan nahulog sulod lang sa tulo ka oras atol sa paghaguros ni Tino.
Matod ni Santillana nga ang mga residente kinahanglan nga moapil sa pagseguro sa ilang kaugalingong kaluwasan pinaagi sa pagpili kon asa tukoron ang ilang mga balay.
“I am not blaming anybody, it’s just that they should know where to build their houses... Mao na ako nabisat lang akong baba pagkaseminar anang mag lugara with regards to kon asa sila mamuyo. Moingon ra man sab sila nga, ‘Asa man mi nimu papuy-on sir?’ That’s not for me to answer, it’s supposed to be them kay sila may mamuyo, sila may mangita paagi asa sila mumuyo,” matod niya. / CDF