Talk to Papa Joe: Patik sa Gugma

Talk to Papa Joe: Patik sa Gugma
Talk to Papa Joe
Published on

Dear Papa Joe,

Ako diay si Tim, 20 kapin na ang edad. Ang akong patambagan kay kabahin sa love life sa akong lolo, 80 kapin na kini siya, ulyanin na ug naay dimentia. Ulitawong guwang kini siya pero karon lang siya ni-mention sa pangan sa babaye nga iyang gipangita. Pero wa mi masayod unsaon namo pagpangita kay maski iyang mga igsuon nga buhi pa wa man masayod kinsa ning bayhana. Hinuon naay patik siya sa bukton pero wa mi kabalo ug unsa ni. Di na gani ni kaila namo, pero sige siya hisgot sa pangalan sa babaye pero mao lagi di maklaro og litok. Di na sad maklaro ang patik kay kunot naman kaayo ang iyang panit. Unsa kahay mabuhat namo ani niya no para motaliwan siya nga peaceful? Palihog tambagi ko.

Tim,

Ang imong pangutana dili lang bahin sa love life sa imong lolo, kon dili bahin usab sa iyang kalinaw ug dignidad sa iyang katapusang mga tuig. Bisan og tigulang na siya ug adunay dementia, posible nga adunay usa ka tawo o panghitabo sa iyang kagahapon nga nagpabilin sa iyang panumdoman. Usahay, sa mga tawo nga adunay dementia, ang karaang mga handumanan mas dali pa nilang mahinumdoman kaysa sa bag-ong mga panghitabo.

Akong tambag, ayaw ninyo siya pugsa o kasab-i kon dili niya klarong ma-explain kinsa ang babaye. Hinuon, paminawa siya ug hinayhinayi og pangutana. Pananglitan: “Lolo, asa mo nagkaila?” “Unsay iyang trabaho?” “Asa siya nagpuyo sauna?” “Unsay tawag nimo niya?” Bisan usa lang ka gamay nga detalye mahimong makatabang. Kon naa siyay patik sa bukton, ayaw dayon ninyo hubara og kahulogan nga kamo-kamo lang. Basin initials, ngalan, simbolo, o numero kana nga mahimong konektado sa iyang kagahapon. Kon posible, ipa-check ninyo sa usa ka healthcare professional ug kuhaa og klarong litrato aron masusi ninyo pag-ayo.

Importante usab nga istoryahan ninyo ang mga tigulang nga paryente, daang higala, silingan, o kauban sa trabaho sa imong lolo kaniadto. Basin adunay nakaila sa babaye o nakahinumdom sa iyang istorya.

SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph