Human gikusokuso sa Bagyong Tino ang Sugbo ug nabanlas ang daghang dapit, ang mga survivor sa Lungsod sa Balamban padayon nga nibangon sa ilang kinabuhi uban ang paglaum nga makalingkawas sa mga katalagman niining paglabang sa laing tuig 2026.
Si Rendon Arcilla, 33 , kinsa nagtrabaho sa Siyudad sa Sugbo, sa usa ka phone interview niadtong Disyembre 31, 2025, nahinumdom sa grabeng kahadlok nga iyang gibati sa dihang giigo sa kusog nga bagyo ang ilang lugar niadtong Nobiyembre 4, 2025.
Ang iyang pamilya, nga nagpuyo sa Barangay Sta. Cruz, Balamban, nakasinati og grabe nga pagbaha nga nakaguba sa ilang balay ug kagamitan.
“Sa dihang niuli ko human sa pipila ka adlaw, hingpit gyud nga naputol ang mga batakang panginahanglan sama sa tubig ug kuryente nga nilungtad og pipila ka semana,” matod ni Arcilla.
Wala dayon makaatiman si Arcilla sa iyang pamilya didto sa lungsod tungod kay adunay bahin sa Trans-Central Highway nga dili maagian tungod sa landslides.
Apan matod niya nga ang pagtuo, paglaum, ug positibo nga panghuna-huna ang nakatabang sa iyang pamilya nga makabangon.
Nakadawat usab sila og medical assistance, pagkaon, ug suplay sa tubig gikan sa nagkalain-laing grupo.
Sa pag-atubang sa 2026, nanghinaot si Arcilla og maayong panglawas, kalipay para sa iyang pamilya ug sa uban pang mga survivors.
“Hinaot nga ang 2026 magdala og bag-ong mga oportunidad, positibo nga kausaban, ug malipayong mga sorpresa,” dugang niya.
Pagtuo ug Pagpailub
Usa pa ka survivor, ang 26 anyos nga si Florence Yu, niingon nga nawad-an siya og komunikasyon sa iyang pamilya sa Barangay Baliwagan, Balamban, atol sa bagyo.
Nagtrabaho siya sa Siyudad sa Sugbo niadtong higayona, igo lang siya sa pag-monitor sa mga post online ug pag-ampo samtang nagpaabot og balita.
“Wala koy mabuhat gawas sa paghuwat ug pag-ampo,” matod ni Yu.
Nahibaw-an niya nga luwas ang iyang pamilya tulo ka adlaw ang milabay pinaagi sa usa ka higala.
Matod ni Yu, ang baha nibiya og dako nga kadaot sa ilang kabtangan nga dili na mapuslan, butang nga nakaapekto sa ilang panginabuhi sulod sa pipila ka semana.
“Nadugay una sila nakabalik og trabaho tungod sa mga nangabilin nga lapok ug basura sa baha,” ingon niya.
Sa paglantaw sa 2026, nanawagan si Yu og hiniusang pagkamay-tulubagon ug responsibilidad sa pag-atiman sa usa’g usa ug sa kinaiyahan.
“Sa tanan nakong naagian karong tuiga, naglaum lang ko nga kini mahimong mas malumo nga tuig para nako ug sa akong pamilya,” sulti niya sa SunStar Cebu pinaagi sa usa ka text message.
Sa dihang gipangutana kung unsa ang iyang mensahe sa mga isigka-biktima sa bagyo, si Yu niingon: “It’s okay not to be okay. Your feelings are valid.”
“I, too, got angry, sad, frustrated, and cried a lot,” dugang niya.
”What doesn’t kill you makes you stronger.”
Nisuway ang SunStar Cebu sa pagkontak kang Balamban Mayor Amos Cabahug para sa iyang komento mahitungod sa mga plano sa hinabang para sa mga biktima sa bagyo karong 2026, apan wala pa motubag ang opisyal.
Ang Bagyong Tino niigo sa Sugbo niadtong Nobyembre 4, 2025, nga nagdala og kalit nga pagbaha (flash floods) nga hinungdan sa grabeng kadaot sa mga balay ug panginabuhi sa tibuok probinsya. / JPS