Aron matugkad ang tinuod nga nahitabo sa trahedya sa Binaliw landfill, usa ka konsehal sa Dakbayan sa Sugbo ang nangayo og tulubagon ug hustisya alang sa mga biktima.
Matod sa opisyal, usa kini ka insidente nga malikayan unta kon wala pa ang giingong pagpasagad, kakuwang sa regulasyon, ug huyang nga pagpatuman sa balaod.
Sa iyang privilege speech niadtong Martes, Enero 20, 2026, giawhag ni Konsehal Pastor “Jun” Alcover Jr. ang konseho sa dakbayan nga magporma og usa ka Special Investigating Committee aron mopahigayon og kaugalingong pakisusi sa nahitabong “trash slide” sa Binaliw niadtong Enero 8.
Ang maong insidente nakakalas og 36 ka kinabuhi sa mga trabahante sa landfill, samtang 14 ang nangaangol human ang bukid nga tapok sa basura nidahili sa housing staff ug opisina sa Prime Integrated Waste Solutions Inc. (Piwsi), ang operator sa landfill.
Ang katapusang biktima nga missing nakaplagan na niadtong Dominggo, Enero 18.
Ang katuyoan sa imbestigasyon mao nga susihon ang posibleng lapses sa mga operator sa landfill ug sa mga hingtungdang opisina sa dakbayan.
Apil na niini ang pagrekomendar sa pagpasaka og kasong administratiba, sibil, o kriminal base sa makit-an nga ebidensya. Gipahinumdoman ni Alcover ang pamahayag ni Mayor Nestor Archival human sa eleksyon sa 2025 nga pasirad-an ang Binaliw landfill kon magpadayon ang mga environmental violations.
Dugang niya, wala pa mohatag ang mayor og public statement aron patubagon ang management.
Sa laing bahin, gipahayag ni Mayor Archival niadtong Dominggo nga nakig-alayon na ang kagamhanan sa dakbayan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), human ang maong ahensiya nipagawas og cease-and-desist order aron hunongon ang operasyon. Suportahan sab sa City Hall ang bisan unsang resulta sa imbestigasyon.
Bisan pa sa paningkamot ni Alcover, adunay nibabag sa maong sugyot panahon sa deliberasyon.
Si Bise Mayor Tomas Osmeña nipahayag sa pagkakomplikado sa sistema ug operasyon sa landfill. Matod niya, limitado ang kahanas sa dakbayan sa pag-review sa safety measures ug regulatory compliance sa maong pasilidad.
Samtang si Konsehal Sisinio Andales niingon nga mamahimo lang nga redundant ang maong fact-finding committee tungod sa sugyot ni Senador Imee Marcos nga mopahigayon og senate hearing mahitungod sa maong insidente.
Si Alcover nidepensa nga ang mga hingtungdang ahensiya mamahimong sakop sa maong komite aron makatabang sa imbestigasyon. Gipunting sab niya nga ang pasilidad gipanag-iya sa bilyonaryo nga si Enrique Razon, busa ang publiko nagpaabot og taas nga sukdanan sa kaluwasan ug responsibilidad. / EHP, CAV