Niabot sa level nga dili maayo alang sa mga daling maapektohan sa sakit ang kalidad sa hangin sa pipila ka bahin sa Metro Cebu niadtong Biyernes, Abril 17, 2026, dungan sa namatikdan nga haze sa daghang dapit.
Base sa datos sa Facebook page sa Environmental Management Bureau sa Central Visayas (EMB-7), niabot sa 101 ang Air Quality Index (AQI) sa fine particulate matter (PM2.5) sa monitoring station sa Dakbayan sa Talisay niadtong alas 8 sa buntag sa Biyernes.
Ubos sa maong AQI, gi-classify ang hangin nga dili na luwas alang sa mga tawo nga duna’y gihambing nga sakit.
Ang maong station, nga nahimutang sulod sa Talisay City Hall compound, nakatala usab og PM10 nga naa sa level nga 72 o gi-classify nga fair.
Matod ni EMB-7 spokesperson Cindylyn Pepito, natala ang maong pagsaka sa real time, diin nilapas ang PM2.5 sa 100 AQI threshold nianang buntaga.
Gipasabot niya nga ang AQI gikan sa 51 hangtod 100 giisip nga fair, samtang ang labaw sa 100 giisip na nga unhealthy.
Ang PM10 o coarse particles mga hugaw sa hangin nga duna’y gidak-on nga 10 micrometers o mas gamay pa. Kasagaran kini mapugngan sa ilong ug tutunlan apan makahatag gihapon og problema sa respiratory.
Samtang ang PM2.5 mas delikado tungod kay mas pino kini ,2.5 micrometers o mas gamay pa ug mahimong mosulod og lawom sa baga ug bisan sa agianan sa dugo. Kini mahimong moresulta sa asthma, sakit sa kasingkasing, ug lung cancer.
Gisusi pa sa EMB-7 ang eksaktong hinungdan sa haze, apan sa inisyal nga pagtuon, gitumbok ang mga lokal nga tinubdan sama sa aso sa mga sakyanan ug mga abog sa karsada.
“Dili gyud sa volume, kondili ang tanang kalihukan sa dapit nga duna’y gibuga nga aso,” matod ni Pepito.
Dugang niya, ang kainit sa panahon ug ang abog sa karsada nakapasamot sa sitwasyon tungod kay mas dali rang malabay-labay ang mga particle sa hangin.
Sa pagkakaron, gianalisar usab sa EMB-7 ang direksyon sa hangin aron masuta kon ang mga pollutants gipadpad ba paingon sa monitoring station.
Suma ni Pagasa Visayas weather specialist Mark Gales, ang temperatura sa Sugbo sukad niadtong Lunes, Abril 13, nagdagan gikan sa 31.2 hangtod 31.8 degrees Celsius.
Samtang ang heat index niabot sa 34 hangtod 36 degrees Celsius. / CDF