Grabe ang pagkaguba sa atong kabukiran. Akong mga higala nga mountain bikers ning-post sa ilang mga nakita sa kabukiran. Mga kalsada natabunan sa mga landslide. Mga usa ngadto sa duha ka mga semana una pa nahawanan ang mga dalan. Di baya lalim tungod sa kadaghan sa mga dalan nga natabunan sa yuta nga nangdahili atol sa Bagyong Tino.
Kining mga kadaot karon sa atong kabukiran nga misangko sa grabeng pagbaha sa kapatagan sa Metro Cebu years in the making.
Resulta kini sa mapasagaron ug way puas nga pag-ungad sa kabukiran sa ngalan sa pagpalambo kuno. Mga quarrying nga gitugotan sa kagamhanan. Amo ning nakit-an kaniadto ug gikagul-an og maayo.
Nisangko sa trahedya atol sa Bagyong Tino ang mapasagaron nga pag-ungad sa kabukiran. Daghang mga kinabuhi ang nangakalas ug hayan bilyunes sa mga kabtangan ang nadanyos.
Kon gibantayan pa o nagbuhat og tinarong ug seryuso ang mga buhatan sa kagamhanan nga gitahasan sa pagpanalipod sa kalikupan, hayan malikayan ang trahedya o minos lang ang kadaot.
Apan ang kataw-anan kay nagsusi na sila karon sa mga kadaot. Karon nga duna nay kadaot, karon pa sila ningsusi. Diin diay sila kaniadto? Wa diay sila ningsusi sa kabukiran.
BAG-ONG NORMAL
Tungod sa global warming o climate change, matod sa Pagasa nga makapaabot na kita sa grabeng uwan, mga pagbaha ug landslides. Unya giubanan pa sa La Nina nga nagdala og uwan.
Grabe nga mga pagbaha ang atong masinati. Gani ang nahitabo sa Lapu-Lapu niadtong Lunes ehemplo sa grabeng kadaghan sa tubig. Gibahaan ang mga dapit sa Lapu-Lapu nga di bahaanan kaniadto.
Kon nahitabo kini sa Lapu-Lapu City, posible sab kini sa ubang mga dapit sa Sugbo. So mag-expect na kita niini.
Mabasol ba nato ang kagamhanan? Partly kay di man sab mahimong ihan-ok kanila ang tanan.
Tipik sa problema naa nato kay wa man kita nagpakabana sa pagpanalipod sa kalikupan. Tipik usab sa mabasol ang adunahang mga nasod nga tinubdan sa mga kemikal nga nakapainit sa kalibutan.
Busa kon mapungot man kita, atong hinumdoman nga tipik kita sa problema. Di kita makabasol sa hingpit sa kagamhanan. Mao kanay kanunay natong hinumdoman. Kanang wa nato pagtarong og hipos sa atong mga basura ug pagpataka og labay naghimo sab natong kabahin sa problema.
Huna-hunaa kini og maayo.