NAKADANI og suporta gikan sa Dabawenyos ang giduso nga balaudnon ni Senador Imee Marcos, igsuon ni Presidente Ferdinand "Bongbong" Marcos Jr., nga nagtinguha nga idili ang pag-aresto o pagdetiner sa mga indibiduwal sa Pilipinas alang sa tumong nga isurender sila ngadto sa hurisdiksyon sa langyaw sama sa international court nga wala'y mando nga ipagawas ang lokal nga korte.
Ang Senate Bill No. 557, giulohan og “President Rodrigo R. Duterte Act,” gisang-at niadtong Hulyo 14, 2025, isip direktang tubag sa Marso 11 nga pag-aresto kang kanhi Presidente Rodrigo Duterte (FPRRD) sa mga awtoridad subay sa mando gikan sa International Criminal Court (ICC) sa The Hague, Netherlands. Ang ICC kasamtangang nag-imbestigar kang Duterte alang sa gialegar nga "crimes against humanity" nga naglambigit sa iyang adminstrasyon sa maduguong war on drugs.
“What took place on that fateful day was an extraordinary rendition—the transfer without due process of a detainee to the custody of a foreign jurisdiction,” matud ni Marcos, naghulagway sa pag-aresto nga way masubay sa konstitusyon. Iyang gipahimug-atan ang panginahanglan alang sa "local legal safeguards", sa pagpangatarungan nga way bisan kinsa nga indibiduwal nga itunol ngadto sa international body nga way mando sa lokal nga hukmanan ug balido nga kasabutan nga nagpaluyo sa lakang.
Ang sugyot nga lehislasyon nagdili sa imbestigasyon, pag-aresto, pagdetiner, ug pagbalhin sa bisan kinsa nga tawo sulod sa teritoryo sa Pilipinas ngadto sa bisan unsang international tribunal o foreign entity, gawas lang kung kini gisuportahan sa namugna nga kasabutan o treaty, pagtugot sa indibiduwal, o mando sa korte gikan sa Pilipinas.
Ang balaudnon nipasilaob og panagdiskusyon sa mga molupyo sa Davao City, nga dugay nang naila nga lugar sa Duterte.
Ang 25-anyos nga development communicator, kinsa wala magpabutyag sa iyang ngalan tungod sa kasensitibo sa isyu, nagsulti sa SunStar Davao nga bisan kon giila niya ang iyang kaugalingon nga "left-leaning political ideals", nagtuo siya nga ang balaudnon dunay merito. “I think it’s a good move. It reinforces the authority of the Philippine legal system. We must uphold the integrity of our own courts first,” pagtin-aw niya.
Samang sentimento ang gipaambit sa 28-anyos nga molupyo gikan sa Matina, kinsa nagsulti nga ang balaudnon manalipod sa nasudnong soberiniya ug legal nga proseso. “Regardless of who’s involved, arrests should always go through our own judicial system. We can’t let foreign bodies bypass our courts,” pagklaro niya.
Samtang ang ikatulong Dabawenyo, 32-anyos ug empleyado sa gobyerno gikan sa Toril nagsulti nga ang balaudnon makapataas og alarma sa mga nagsuporta sa international accountability, apan niuyon nga due process kinahanglan nga obserbahan. “I understand why some people are alarmed, especially those who want justice for human rights violations. But even so, we cannot allow any arrest or transfer without our courts being involved. That’s a basic principle of sovereignty,” matud niya.
Si Enya Plaza, molupyo sa Cabantian, nagkanayon nga isip Dabawenyo, nasabtan niya nga ang balaudnon nga gisugyot ni Marcos nagtinguha sa pagprotekta sa Pilipino nga di matunol ngadto sa langyaw'ng hurisdiksyon nga way due process. Iyang gipahimug-atan nga importante kini alang sa nasudnong sobereniya sa Pilipinas. Apan nagtuo siya nga ang Pilipinas duna nay mga balaod, sama sa Constitution ug Extradition Law, nga mihatag og proteksiyon batok sa pag-aresto ug magseguro sa tukmang legal nga pamaagi.
“While the bill might reinforce these protections, there might be some redundancy since we already have legal safeguards in place,” pagtin-aw niya.
Nisugyot si Plaza nga imbis nga magpanday og laing balaod, ang gobyerno kinahanglang magtutok sa tukmang pagpatuman sa mga napanday nang mga balaod aron nga maseguro ang balanse nga pagprotekta sa mga katungod sa indibiduwal ug mapanalipdan sa hustisya nga patas.
Gisulti sab ni Isaih John Guanzon, Sanguniang Kabataan (SK) Chairman sa Tugbok Proper, nga ang Rodrigo Duterte Act mas labaw pa sa legislative measure ug kini hugot nga depensa sa pagkailhanan sa Pilipinas. Matud niya nga ang pagsurender og Pilipino ngadto sa langyaw nga entidad dili makatarunganon apan pagluib sa Konstitusyon.
"This measure draws the line where it must be drawn: that no authority outside our jurisdiction may determine the fate of our citizens without lawful consent, due process, or national agreement," tataw niya.
Samtang ang Ikatulong Distrito nga Konsehal ug ika-21st City Council’s Floor Leader, Bai Hundra Cassandra Dominique Advincula, nagsulti nga ang Section 8 sa gisugyot nga Rodrigo Duterte Act nindot, kay nagbungat kini sa kapaingnan sa mga biktima nga mahulog ubos sa depinasyon sa "extrajudicial" o "ordinary rendition".
“Naay recourse ang any individual who is transferred from the Philippines to foreign country or to international jurisdiction without their consent or any valid submitted court which I think could apply kay FPRRD,” tug-an niya ngadto sa SunStar Davao sa paghinabi pinaagi sa telepono, Biyernes, Hulyo 18, 2025. (David Ezra Francisquete, Rojean Grace Patumbon)